De dagen voor kerst dragen altijd meer mee dan de wereld laat zien. Aan de buitenkant glanzen de lichtjes, worden tafels gevuld en lijken mensen zich te verliezen in cadeaus, recepten, verwachtingen en tradities, maar onder die glans ligt een laag die stiller en eerlijker is, een laag die zich precies in deze periode opent. December raakt iets in ons wat zich door de jaren heen heeft opgebouwd, iets wat we vaak niet onder woorden brengen, maar wel voelen in iedere vezel van ons lijf.
Kerst wordt voor veel mensen niet zwaar door de dag zelf, maar door het veld waarin je opnieuw terechtkomt. Zodra je in de richting van familie beweegt, of zelfs alleen al aan kerst denkt, opent er iets van vroeger. Een oude rol, een plek die je ooit innam, een dynamiek die in je lichaam ligt opgeslagen zonder dat je hem nog bewust herkent. Je wordt teruggezet in het kind dat je toen was, in de verwachtingen waar je ooit aan probeerde te voldoen, in de stilte die je leerde bewaren, in het aanpassen dat vanzelfsprekend was. Het lichaam herkent het voordat je het beseft, en precies daardoor schuurt het.
Waarom kerst oude rollen opnieuw activeert
Kerst brengt onbewust een terugkeer naar plekken die je al lang ontgroeid bent. Oude patronen worden opnieuw voelbaar, zelfs als je er al jaren niet meer bewust in beweegt. De sfeer van vroeger, de dynamieken die ooit vanzelfsprekend waren, de verwachtingen die in de lucht hingen maar nooit uitgesproken werden — ze komen allemaal opnieuw naar boven. En precies daardoor voelen de dagen voor kerst voor zoveel mensen zwaar, alsof ze een rol moeten spelen die nooit echt van hen is geweest.
Voor wie iemand moet missen, wordt die zwaarte nog dieper. Een lege stoel is nooit alleen een lege stoel; het is een herinnering aan alle jaren waarin die plek wél gevuld was, aan de liefde die er was en aan het leven dat nu anders is. Kerst maakt dat zichtbaar, niet om te kwetsen, maar omdat deze tijd de lagen opent die door het jaar heen stil blijven liggen.
Hoe kerst verandert wanneer het leven verandert
Voor mijzelf is kerst door de jaren heen veranderd. Niet alleen sinds het overlijden van Anne Marèl, maar ook doordat mijn gezin geen gezin meer is in de vorm zoals het ooit was. Een echtscheiding laat sporen achter in ritme en traditie; kinderen die volwassen worden creëren hun eigen leven, hun eigen beweging; en het huis dat ooit gevuld was met vanzelfsprekendheid draagt nu ruimte en stilte op een andere manier. Het leven heeft zich anders gevormd, en kerst beweegt mee.
Het is niet meer de kerst die ik ooit kende, maar dat betekent niet dat hij minder waardevol is. Het betekent alleen dat ik geleerd heb zacht te zijn in het anders-zijn, zonder vast te houden aan hoe het vroeger was.
De vrijheid om kerst opnieuw te voelen
Jarenlang bewoog ik mee in tradities die niet van mij waren, uit loyaliteit, uit gewoonte, uit het verlangen om te verbinden op een manier die voor anderen vanzelf sprak maar voor mij nooit helemaal klopte. Pas later, veel later, besefte ik dat ik daar niet meer hoefde te staan. Dat ik als volwassene een keuze had die mijn kind-zelf nooit had. Dat kerst niet hoeft te draaien om vorm, maar om liefde, verbinding en in vrijheid samen te zijn.
Sinds die verschuiving is er iets zachts teruggekeerd. Ik vier kerst nu in een vorm die klopt bij wie ik vandaag ben, niet bij wie ik ooit was. Met de mensen die dichtbij staan, in een ritme dat me niet overneemt maar me voedt. Een kerstboom die ik kies omdat hij licht brengt. Eten dat ik maak omdat het fijn voelt om te delen. Bezoek dat niet gebaseerd is op traditie maar op aanwezigheid. En in die eenvoud vind ik iets wat ik nooit vond in het grote: rust, ruimte en licht dat niet van buiten hoeft te komen, maar van binnenuit mag ontstaan.
Het lichtpuntje van binnenuit
Misschien is dat de uitnodiging van deze donkere decemberdagen. Dat kerst niet vraagt om perfectie, maar om eerlijkheid. Dat het niet gaat om hoe het hoort, maar om hoe het klopt. Dat je jezelf niet opnieuw hoeft kwijt te raken in verwachtingen die niet van jou zijn. Dat je kerst mag vieren vanuit wie je vandaag bent — met alles wat dat meebrengt: de liefde, het gemis, de stilte, de warmte en de vrijheid.
En misschien is precies
Verbonden in Licht en Liefde,
met elkaar en voor elkaar,
samen zijn we één,
Nicole
