De dagen richting kerst, oudjaar en 1 januari – de geboortedag van mijn oudste dochter Anne Marèl – doen altijd veel met mij. Mijn leven gaat gewoon zijn normale gang, ogenschijnlijk doen deze dagen niet zoveel met mij. Mijn ingesleten beweging – doorgaan en mijn emoties wegdrukken – lukte me vanaf 1 januari niet meer.
Herinnering, verlies en het lichaam dat niet meer meedoet
Op 1 januari heb ik samen met Eric, de vader van onze kinderen, Anne Marèls fysieke rustplaats bezocht. Samen haalden we herinneringen op: over haar, over onze andere twee kinderen en over ons gezin. Ik heb uitgesproken hoe trots ik ben op onze kinderen, op ons en op ons gezin.
Wanneer ik kijk waar we ruim vijftien jaar geleden stonden – toen Anne Marèl de diagnose kreeg dat ze nog maximaal twee jaar te leven had – en waar we nu staan, voel ik het verschil in alles.
Verlies staat nooit op zichzelf
We zijn alle vier op onze eigen wijze met het verlies van Anne Marèl omgegaan. En een dergelijk verlies – het verlies van je kind of het verlies van je zus – staat nooit op zichzelf.
Je verliest niet alleen degene die overlijdt.
Je verliest jezelf.
En je verliest de ander.
Er is een vóór het overlijden en er is een ná het overlijden.
Wat ooit was, is niet meer zo en zal ook nooit meer zo worden.
Wanneer partners elkaar verliezen na het verlies van een kind
Eric en ik konden elkaar als liefdespartners niet meer vinden. We gingen zo verschillend met het verlies om, waarbij we elkaar onderweg ook zijn kwijtgeraakt. Vier jaar na het overlijden zijn we dan ook uit elkaar gegaan.
Geen gemakkelijke beslissing, omdat deze keuze van grote invloed was op ons gezin en onze kinderen.
Loyaliteit van kinderen en uitgestelde rouw
Voor onze twee kinderen was ik niet meer dezelfde moeder als daarvoor. Aan deze ‘spirituele’ moeder moesten zij wennen – en soms nog steeds.
Onze kinderen zijn wijs en krachtig. En ze zijn loyaal geweest aan het systeem, aan hun vader en moeder, door ieder op hun eigen manier voor ons te zorgen. Voor hun rouw en verdriet was pas ruimte toen het met mij en Eric beter ging en zij hun eigen weg konden gaan.
Ik zie het nu zo helder:
onze kinderen hebben verantwoordelijkheid voor zichzelf genomen en hun eigen pijn, verdriet en nog zoveel meer onder ogen gezien. Net als ik jaren geleden.
Verlies van een geliefde is uiteindelijk verlies van jezelf
En nu is het binnen ons gezin zo anders geworden.
En heel helder kwam bij mij binnen:
Verlies van een geliefde betekent uiteindelijk verlies van jezelf
Verlaat verdriet, dubbel verlies en uitgestelde rouw in mijn werk
Dat is precies waar ik de afgelopen dertien jaar binnen mijn tweejarige opleiding Holistisch Therapeut Nieuwe Tijd (voorheen Holistisch Gezins- en Kindertherapeut) vrouwen in heb begeleid:
de weg terug naar verbinding met zichzelf.
Mijn missie verdiept zich nu steeds duidelijker naar jong verlies, verlaat verdriet en uitgestelde rouw.
Voor mensen die als kind of jongvolwassene een ouder, broer(tje) of zus(je) hebben verloren.
Soms zelfs meerdere verliezen hebben meegemaakt.
Ook wanneer je een kind hebt verloren, zijn er vaak soortgelijke patronen en dynamieken zichtbaar.
Wanneer leven weer mag ontstaan
Voor mij is de cirkel rond.
Het duurde even voordat het voor mezelf volledig helder was.
Mijn eigen doorleefde levenservaringen en het intensief begeleiden van vrouwengroepen en individuele vrouwen binnen de opleiding zijn bij elkaar gekomen.
Ik voel dankbaarheid – niet omdat het leven gemakkelijk was, maar omdat ik de moed, kracht, het doorzettingsvermogen en het bewustzijn heb gehad om deze weg te gaan, precies zoals hij zich aan mij heeft ontvouwd.
Verbonden in Licht en Liefde,
met elkaar en voor elkaar
samen zijn we één
Nicole
